Bouwen aan veerkracht van jonge kinderen
Hoe doe je dat? Jonge kinderen die opgroeien in ongunstige of kansenkwetsbare omstandigheden ondersteunen? TNO deed onderzoek naar effectieve ondersteuning voor deze kinderen. De resultaten zijn beschreven in Editie 2 van Vakblad Vroeg 2026.
Drie bouwstenen voor effectieve ondersteuning
TNO onderzocht zes erkende interventies voor kinderen tussen 4 en 8 jaar oud die opgroeien in ongunstige omstandigheden of beginnende psychosociale problemen hebben. Denk aan kinderen van wie de ouder scheiden; kinderen die huiselijk geweld meemaken; of zij die opgroeien met een ouder die psychische of verslavingsproblemen heeft.
Uit het onderzoek komen drie belangrijke bouwstenen naar voren:
- Psycho-educatie - van gevoel naar begrip
Deze bouwsteen gaat over uitleg geven. Kinderen helpen begrijpen wat ze meemaken en voelen. Bijvoorbeeld met verhalen, spel, plaatjes of handpoppen.
"Psycho-educatie is een indirecte manier om in gesprek te komen over de thematiek." [die centraal staat in de trainingssessie, bijvoorbeeld over gevoelens over scheiding] - Ontwikkelaar over deze bouwsteen.
- Sociale steun - de kracht van herkenning en verbinding
Kinderen laten ervaren dat ze niet de enige zijn. Door contact met andere kinderen en een veilige groepsomgeving, ervaren kinderen steun. De gedeelde ervaring geeft herkenning.
"Eigenlijk zou je ieder kind lotgenotencontact gunnen." - Uitvoerend beroepskracht over deze bouwsteen.
- Vergroten van het interventie-effect - van leren naar toepassen
In deze bouwsteen staan herhalen en oefenen centraal. Kinderen leren door dingen meerdere keren te horen en te doen. Verhalen, vergelijkbare situaties en oefenen thuis helpen om het geleerde vast te houden en toe te passen.
"Werken met metaforen is echt belangrijk. Als het persoonlijk te confronterend is, kun je er niet over praten. Maar via een schildpadje of een plaatje lukt dat wel." - Ontwikkelaar over deze bouwsteen.
Er is geen aanpak die voor ieder kind en elke situatie hetzelfde werkt. De drie bouwstenen geven wél richting aan professionals, ouders en beleidsmakers die de veerkracht en het welzijn van jonge kinderen willen versterken. Verder onderzoek is nodig om te bepalen hoe effectief de afzonderlijke bouwstenen zijn.
Meer lezen?
Lees het artikel in:
Van Teeffelen, H.R., Vrijhof, C.I., Vink, R., van der Pal, S., & Klein Velderman, M. (2026). Bouwen aan veerkracht van jonge kinderen met kindgerichte ondersteuning. Vakblad Vroeg, 44(2), 12-15.